CGN uien- en prei-collectie
De Allium-collectie is afkomstig van het voormalige Instituut voor de Veredeling van Tuinbouwgewassen (IVT). De IVT-collectie bestond voornamelijk uit uien- en preicultivars, verzameld bij Nederlandse zaadbedrijven (Van der Meer en Van Bennekom 1983). Na het overnemen van deze collectie werd veel aandacht besteed aan het rationaliseren ervan door duplicaten samen te voegen (Boukema en De Groot 1991).
De collectie werd uitgebreid met materiaal dat verzameld werd tijdens expedities in Pakistan (Hasmi et al. 1981), Bulgarije, Egypte, Turkije, Rusland (Dagestan), Armenië en Georgië, Oezbekistan (Van Soest et al. 1998) en Griekenland (Kik 2009). Deze laatste collectie is een Speciale Collectie van CGN.
De collectie werd aangevuld met vrij bestoven Nederlandse en Europese rassen en met materiaal uit de werkcollectie van het CPRO-DLO. Er werd ook wild materiaal uit botanische tuinen en andere genenbanken toegevoegd. CGN is actief in het Allium-netwerk van het Europese Samenwerkingsprogramma voor genetische hulpbronnen (ECPGR). De paspoortgegevens van de CGN-Allium-collectie zijn opgenomen in EURISCO en GENESYS. CGN streeft ernaar een representatieve steekproef te creëren van de totale genetische diversiteit in ui en prei en zijn wilde verwanten, in samenwerking met andere Europese genenbanken. Zie het artikel van Keller en Kik (2018) voor een recent overzicht van wereldwijde genetische bronnen van Allium.
De collectie bevat op dit moment ongeveer 440 zaadvormende accessies:
- De uiencollectie bestaat voornamelijk uit rassen uit Nederland en Japan.
- Er bevinden zich ook landrassen uit Egypte, Bulgarije, Rusland, Pakistan en Oezbekistan in de collectie, evenals enkele wilde verwanten, waaronder A. roylei.
- De stengelui/bosui accessies zijn bijna allemaal rassen uit Japan.
- De preicollectie bestaat uit cultivars uit Nederland, Frankrijk en Denemarken, landrassen uit Bulgarije en wilde verwanten van het A. ampeloprasum-complex uit Griekenland.
- De accessies van Egyptische prei (kurrat) zijn landrassen afkomstig uit Egypte.
- De accessies van Chinese bieslook zijn landrassen uit Thailand en Australië.
Regeneratie
De regeneratie is moeilijk bij korte-dagmateriaal, in het bijzonder materiaal uit Pakistan. Ook de regeneratie van wild materiaal levert soms problemen op. Het kan meerdere jaren duren voordat er genoeg zaad geproduceerd is. Voor de regeneratie van een accessie worden 60-120 planten gebruikt. Nadat de uienbollen zijn geoogst, gedroogd en opgepot, worden ze in een onverwarmde kas geplaatst om te overwinteren. Vanwege problemen met Fusarium worden zaailingen van prei direct in potten geplant om vanaf november te overwinteren in de kas bij 5-10 °C. Wanneer er bloemen verschijnen, worden de planten overgebracht naar isolatiekamers en bestoven door bromvliegen.
Karakterisering en evaluatie
Het grootste deel van de Allium-collectie is gekarakteriseerd voor 15-20 eigenschappen, met behulp van descriptorlijsten die zijn ontwikkeld door CGN (deels afgeleid van UPOV- en ECPGR-descriptorlijsten). Cultivars worden gekarakteriseerd tijdens de productie van bollen/volgroeide planten voor regeneratie. Evaluatiegegevens over eigenschappen zoals ziektes worden verkregen in samenwerking met gebruikers van het materiaal. Er zijn gegevens beschikbaar over resistentie tegen Peronospora destructor, Sclerotinium cepiforum, Botrytis aclada, B. squamosa, Puccinia porri en Thrips tabaci.
Genenbank plantaardige bronnen
Bekijk de database of dien een aanvraag voor genetisch materiaal in.
Referenties
Boukema, I.W. & E.C. de Groot, 1991. Reduction of redundancy in the CGN Allium collection. Allium Improvement Newsletter 1: 25-26.
Gass, T. D. Astley, H.D. Rabinowitch and E.A. Frison, compilers, 1996. Report of a Working Group on Allium. Fifth meeting, 25-27 May 1995, Skierniewice, Poland. International Plant Genetic Resources Institute, Rome, Italy.
Hasmi, N.I., L.J.M. van Soest, A.R. Rao, M. Mesken and Zahoor Amad, 1981. Collecting in Baluchistan, Pakistan. Plant Genetic Resources Newsletter 47: 31-35.
Meer, Q.P. van der & J.L.van Bennekom, 1983. Collection of Onion- and Leek genotypes in the Netherlands. Internal IVT report, Wageningen.
Soest, L.J.M. van, K.I. Baimatov, V.F. Chapurin & A.P. Pimakhov, 1998. Multicrop collecting mission to Uzbekistan. Plant Genetic Recources Newsletter 116: 32-35.
Keller, E.R.J. & C. Kik (2018). Allium genetic resources. In: M. Shigyo, M Abdelrahman & A Khar (Eds.). The Allium genomes. Springer Nature, Cham, Switzerland. pp. 23-52. Kik C. (2009).
Report of a leek (Allium porrum) wild relatives collecting expedition in Greece. CGN report 15. CGN, Wageningen, the Netherlands. pp.17.
Heeft u een vraag?
Stel uw vraag over de uien- en preicollectie aan onze curator.
